Bài 3. Phép cộng và phép trừ hai số nguyên

Bài 3 trong SGK Toán 6 tập 1, Chân trời sáng tạo, tập trung vào việc giúp học sinh hiểu rõ và thành thạo các quy tắc cộng và trừ hai số nguyên. Đây là một bước quan trọng trong việc xây dựng nền tảng vững chắc cho các kiến thức toán học nâng cao hơn.

1. Số nguyên âm và số nguyên dương

Trước khi đi vào phép cộng và trừ, chúng ta cần ôn lại khái niệm về số nguyên âm và số nguyên dương. Số nguyên âm là các số nhỏ hơn 0 (ví dụ: -1, -2, -3,...), thường được sử dụng để biểu diễn các giá trị dưới mức chuẩn hoặc các khoản nợ. Số nguyên dương là các số lớn hơn 0 (ví dụ: 1, 2, 3,...), biểu diễn các giá trị trên mức chuẩn hoặc các khoản thu.

2. Quy tắc cộng hai số nguyên

• Cộng hai số nguyên dương: Cộng hai số nguyên dương tương tự như cộng hai số tự nhiên. Ví dụ: 3 + 5 = 8
• Cộng một số nguyên dương và một số nguyên âm: Thực hiện như sau:
• Tìm giá trị tuyệt đối của mỗi số.
• Lấy hiệu của hai giá trị tuyệt đối.
• Nếu số nguyên dương có giá trị tuyệt đối lớn hơn, kết quả là số nguyên dương.
• Nếu số nguyên âm có giá trị tuyệt đối lớn hơn, kết quả là số nguyên âm.

Ví dụ: 5 + (-2) = 3 (vì |5| > |-2| và 5 - 2 = 3)

Ví dụ: (-4) + 2 = -2 (vì |-4| > |2| và -4 - 2 = -2)

• Cộng hai số nguyên âm: Cộng hai số nguyên âm tương tự như cộng hai số tự nhiên, nhưng kết quả là một số nguyên âm. Ví dụ: (-3) + (-5) = -8

3. Quy tắc trừ hai số nguyên

Phép trừ hai số nguyên có thể được chuyển đổi thành phép cộng bằng cách đổi dấu số trừ. Tức là: a - b = a + (-b)

• Ví dụ: 7 - 3 = 7 + (-3) = 4
• Ví dụ: (-5) - 2 = (-5) + (-2) = -7
• Ví dụ: 4 - (-6) = 4 + 6 = 10
• Ví dụ: (-2) - (-8) = (-2) + 8 = 6

4. Bài tập vận dụng

Để hiểu rõ hơn về các quy tắc trên, chúng ta hãy cùng thực hiện một số bài tập sau:

1. Tính: a) 8 + (-4) b) (-6) + 5 c) (-7) + (-3) d) 9 - 2 e) (-10) - 4 f) 5 - (-7)
2. Một người nông dân có 1000 đồng. Anh ta mua hết 300 đồng tiền phân bón. Hỏi anh ta còn lại bao nhiêu tiền?
3. Nhiệt độ buổi sáng là -2°C. Đến trưa, nhiệt độ tăng lên 5°C. Hỏi nhiệt độ buổi trưa là bao nhiêu độ C?

5. Lưu ý quan trọng

• Luôn chú ý đến dấu của số nguyên khi thực hiện các phép tính.
• Sử dụng quy tắc đổi dấu để chuyển phép trừ thành phép cộng, giúp đơn giản hóa các bài toán.
• Thực hành thường xuyên để nắm vững các quy tắc và kỹ năng tính toán.

Hy vọng bài học này đã giúp các em hiểu rõ hơn về phép cộng và phép trừ hai số nguyên. Hãy tiếp tục luyện tập và khám phá thêm nhiều kiến thức thú vị khác trong môn Toán nhé!