Bài 9. Dấu hiệu chia hết

Bài 9 trong Vở thực hành Toán 6 Tập 1 Chương II xoay quanh chủ đề “Dấu hiệu chia hết”. Việc nắm vững các dấu hiệu chia hết là vô cùng quan trọng, không chỉ trong chương trình Toán 6 mà còn là nền tảng cho các kiến thức toán học nâng cao hơn. Bài viết này sẽ cung cấp một cái nhìn toàn diện về các dấu hiệu chia hết, kèm theo các ví dụ minh họa và bài tập thực hành để giúp học sinh hiểu rõ và áp dụng thành thạo.

1. Dấu hiệu chia hết cho 2

Một số chia hết cho 2 khi và chỉ khi chữ số tận cùng của nó là một số chẵn (0, 2, 4, 6, 8). Ví dụ: 12, 34, 56, 78, 100 đều chia hết cho 2. Ngược lại, 11, 23, 35, 47, 59 không chia hết cho 2.

2. Dấu hiệu chia hết cho 3

Một số chia hết cho 3 khi và chỉ khi tổng các chữ số của nó chia hết cho 3. Ví dụ: 123 (1+2+3=6, 6 chia hết cho 3) nên 123 chia hết cho 3. Tương tự, 456 (4+5+6=15, 15 chia hết cho 3) nên 456 chia hết cho 3. Số 124 (1+2+4=7, 7 không chia hết cho 3) nên 124 không chia hết cho 3.

3. Dấu hiệu chia hết cho 5

Một số chia hết cho 5 khi và chỉ khi chữ số tận cùng của nó là 0 hoặc 5. Ví dụ: 25, 100, 135, 240 đều chia hết cho 5. Số 21, 33, 47, 52 không chia hết cho 5.

4. Dấu hiệu chia hết cho 9

Một số chia hết cho 9 khi và chỉ khi tổng các chữ số của nó chia hết cho 9. Ví dụ: 189 (1+8+9=18, 18 chia hết cho 9) nên 189 chia hết cho 9. Số 234 (2+3+4=9, 9 chia hết cho 9) nên 234 chia hết cho 9. Số 125 (1+2+5=8, 8 không chia hết cho 9) nên 125 không chia hết cho 9.

Bài tập thực hành

1. Số nào sau đây chia hết cho 2? 12, 15, 17, 21
2. Số nào sau đây chia hết cho 3? 24, 25, 26, 27
3. Số nào sau đây chia hết cho 5? 30, 31, 32, 33
4. Số nào sau đây chia hết cho 9? 45, 46, 47, 48
5. Không cần thực hiện phép chia, hãy cho biết số 12345 có chia hết cho 2, 3, 5, 9 không?

Giải bài tập

1. 12
2. 27
3. 30
4. 45
5. • Chia hết cho 5 vì chữ số tận cùng là 5.
   • Không chia hết cho 2 vì chữ số tận cùng là 5 (lẻ).
   • Chia hết cho 3 vì 1+2+3+4+5 = 15, 15 chia hết cho 3.
   • Không chia hết cho 9 vì 1+2+3+4+5 = 15, 15 không chia hết cho 9.

Ứng dụng của dấu hiệu chia hết

Các dấu hiệu chia hết có ứng dụng rất lớn trong việc đơn giản hóa các phép tính, đặc biệt là trong các bài toán lớn. Thay vì thực hiện phép chia phức tạp, chúng ta có thể sử dụng các dấu hiệu chia hết để nhanh chóng xác định một số có chia hết cho một số khác hay không. Điều này giúp tiết kiệm thời gian và công sức, đồng thời rèn luyện khả năng tư duy logic.

Kết luận

Bài 9. Dấu hiệu chia hết là một bài học quan trọng trong chương trình Toán 6. Việc nắm vững các dấu hiệu chia hết không chỉ giúp học sinh giải quyết các bài tập trong sách giáo khoa mà còn là nền tảng cho các kiến thức toán học nâng cao hơn. Hy vọng rằng, với những giải thích chi tiết và bài tập thực hành trong bài viết này, các em học sinh sẽ hiểu rõ và áp dụng thành thạo các dấu hiệu chia hết.